Türkiye, küresel iklim değişikliğinin ciddi etkileriyle karşı karşıya kalıyor. Deniz seviyesindeki yükselme, özellikle kıyı bölgeleri ve stratejik alanlar için önemli bir tehdit oluşturuyor. İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, bu konuda kritik uyarılarda bulunarak, Türkiye’nin durumunu detaylandırdı.
RİSKLİ BÖLGELERİ BELİRLİYORUZ
Prof. Dr. Kadıoğlu, deniz seviyesindeki artışın etkilerini değerlendirmek için risk haritalarının alçak araziler ve önemli altyapılar üzerinden incelenmesi gerektiğini belirtti. Özellikle Marmara Bölgesi’nde İstanbul’un kıyı ilçeleri, Haliç çevresi, Kocaeli, Yalova ve Tekirdağ gibi yerlerin yoğun nüfus ve sanayi nedeniyle büyük tehlike altında olduğunu vurguladı. Ege Bölgesi’nde ise İzmir Körfezi ile Gediz ve Menemen deltaları, tarımsal açıdan kritik konumları nedeniyle su baskınlarına maruz kalma riski taşıyor.
KARADENİZ VE AKDENİZ’DE RİSK ARTIYOR
Bilimsel verilere göre, Türkiye’nin en önemli tarım alanlarından biri olan Çukurova Deltası ve İskenderun Körfezi, Akdeniz’deki en savunmasız bölgeler arasında. Karadeniz tarafında ise, Samsun’un Bafra ve Çarşamba deltaları ile Sakarya Deltası’nın deniz seviyesindeki değişimden etkileneceği öngörülüyor. İstanbul’da yaklaşık 120 kilometrekarelik bir alan ve 6 milyondan fazla insan, bu yükselişten doğrudan etkilenecek.
DÜNYA ÖRNEKLERİYLE KARŞILAŞTIRMA
Prof. Dr. Kadıoğlu, Türkiye’nin durumunu Maldivler ve Venedik ile kıyaslarken, ülkemizin bir ada devleti olmadığını ve genel arazi yüksekliğinin koruyucu bir unsur olduğunu ifade etti. Maldivler için varoluş mücadelesinden, Venedik içinse kentsel yıkımlardan bahsedilirken, Türkiye’deki risklerin daha çok kıyı ve tarım ovalarında yoğunlaştığına dikkat çekti. Sürecin yavaş ama sinsi şekilde ilerlediği, kıyı erozyonu ve yer altı su kaynaklarının tuzlanması gibi geri dönüşü zor sonuçlar doğurabileceği belirtildi.
2050’DE BÜYÜK YÜKSELMELER BEKLENİYOR
Araştırmalar, Akdeniz kıyılarında son yirmi yılda yaklaşık 6 santimetrelik bir yükselmenin kaydedildiğini gösteriyor. 2050 yılına gelindiğinde deniz seviyesinin 30 ile 50 santimetre arasında artabileceği, 2100 yılı itibarıyla ise 1 metreye ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bu durum, tarım arazilerinde tuzlanmaya, plajların daralmasına ve fırtına dönemlerinde deniz sularının daha iç kesimlere kadar ilerlemesine neden olabilecek. Bu uzun vadeli tehditlere karşı yetkililerin ve yerel yönetimlerin kıyı koruma yapılarını ve yerleşim planlarını yeniden değerlendirmesi büyük bir önem taşıyor.
